Władysław Warneńczyk
W połowie XIV wieku Turcy Osmańscy wtargnęli w obszar Półwyspu Bałkańskiego. Bałkańskie państwa feudalne, wplątane we wzajemne wyczerpujące wojny nie mogły połączyć swych sił w walce przeciwko wspólnemu wrogowi. Mimo prowadzonej przez 40 lat uporczywej walki, w roku 1396 państwo bułgarskie państwo bułgarskie zostało opanowane przez najeźdźców. Osmanie zagarnęli ogromne terytoria Bizancjum, dużą część Serbii i skierowali swą agresję na Rumunię i Węgry, zagrażając tym całej Europie. Osłabione socjalnymi walkami i wojną domową, Węgry nie mogły własnymi siłami przeciwstawić się naporowi osmańskiemu i zwróciły się o pomoc do Polski. Podpisanie unii między Węgrami i Polską w 1440 roku i wstąpienie na tron węgierski młodego króla polskiego Władysława II Jagiellończyka, dało początek przyszłym wspólnym walkom przeciwko najeźdźcom. W Transylwanii, na którą Turcy Osmańscy rozpoczęli swoje pustoszące najazdy, na czele armii stanął odważny i utalentowany Jan Huniady. Jego zwycięstwa nad armią najeźdźców w 1441 i 1442 roku wykazały, że dobrze zorganizowana akcja państw europejskich może wstrzymać napór osmański.
Zagorzałym agitatorem tej idei był papież Eugeniusz IV urzędujący w mieście Rzym. Dobrze rozumiał, że nawet jedna zwycięska bitwa nad najeźdźcami może doprowadzić do umocnienia autorytetu papieskiego i rozszerzenia wpływu katolicyzmu na Półwysep Bałkański. W związku z tym wezwał on do pochodu przeciwko muzułmanom i zaczął gromadzić środki na jego zorganizowanie.
I rzeczywiście w 1443 roku na Węgrzech został przygotowany taki pochód. W tymże roku zjednoczona armia w skład której wchodzili Węgrzy, Polacy, Czesi, Słowacy, Rumuni, Serbowie i Bośniacy, pod dowództwem polsko-węgierskiego króla Władysława III Jagiellończyka i Jana Huniadego przeszła Dunaj, przecięła Serbię i obok miasta Nisz stoczyła walkę, w której Turcy osmańscy ponieśli klęskę. Wielu ochotników bułgarskich przyłączyło się do tej armii.
————
REKLAMA
Planujesz wakacje? Sprawdź link noclegi Portugalia i wybieraj spośród ciekawych ofert wynajmu apartamentów, domków i willi bezpośrednio od właściciela.
A może bardziej interesują Cię Rzym noclegi, ponieważ myślisz o wypadzie do stolicy Włoch? Wejdź już dziś na WakacyjnyWynajem.pl i znajdź ofertę noclegową dla siebie.
————
Bułgarzy wszędzie z radością witali wojska sprzymierzone, przynosili im jedzenie i ubranie, a uzbrojone oddziały bułgarskie napadały i dezorganizowały armię osmańską. Po zdobyciu Sofii armie sprzymierzone skierowały się w kierunku Odrina, lecz ciężka zima wstrzymała ich przemarsz. We wrześniu 1444 roku, 16-tysięczna armia złożona z Węgrów, Polaków, Czechów, Słowaków, Chorwatów i Bośniaków, znowu przeszła Dunaj nieopodal Orszowy i przez Bułgarię północną skierowała się w stronę miasta Warna. W skład armii wchodził również oddział papieskich rycerzy zachodnich na czele z Juliano Cezarinim. Gdy armia dotarła do Nikopola, dołączył do niej liczący 4000 osób oddział kawalerii rumuńskiej. Do armii, na całej jej trasie przemarszu, dołączały także znowu setki bułgarskich ochotników. Po decydujących bitwach pod Szumen, Prowadią, twierdzami Petricz i Michalicz, armia dowodzona przez Władysława III Jagiellończyka i Jana Huniadego osiągnęła Warnę w dniu 9 listopada 1444 roku. Jednocześnie papież Eugeniusz IV wysłał 20 weneckich i genueńskich oraz 2 dubrownickie statki, których zadaniem było uniemożliwienie najeźdźcom przejścia przez Bosfor i Dardanele. Wysłane morskie siły były jednak zbyt słabe by mogły sprostać postawionym im zadaniom.
Z drugiej strony kronikarze tego okresu twierdzą, że sułtan Murad II przerzucił swoją armię na europejski brzeg, przekupując Wenecjan względnie Genueńczyków. 9 listopada wrogie sobie armie zajęły pozycje niedaleko Warny. Od strony miasta rozłożyła się wcześniej przybyła armia sojusznicza. Na zwołanej naradzie wojennej postanowiono zaatakować przeciwnika w dniu następnym, nagłym i silnym uderzeniem „zwycięstwo lub śmierć”. Kierownictwo tej walki powierzono Huniademu. 10 listopada Osmanie zaatakowali pierwsi, próbując obejść od tyłu prawe skrzydło armii sprzymierzonej i rozbić ją. Po zmiennych kolejach walk Władysław III i Jan Huniady wsparli siły armii swymi gwardyjskimi oddziałami. Część wojsk nieprzyjacielskich rozbito, a ich ostatki przegnano daleko za linię bojową. Po rozbiciu osmańskiego lewego skrzydła, Huniady poradził królowi aby nie brał osobiście udziału w walce, sam zaś z pozostałymi w centrum oddziałami wyruszył do ataku na prawą flankę najeźdźcy. Będąc przekonany, że i w tej walce Osmanie zostali pokonani gdyż zaczęli ustępować na całym froncie i myśląc, że bitwa jest wygrana, Władysła z zaledwie 500 rycerzami wyrwał się do ataku przeciwko Osmanom w miejsce, gdzie znajdował się sułtan Murad II. Władysław- pisze kronikarz turecki Saededin- puścił wodze galopującemu koniowi i z obnażoną szablą w ręku dokonywał cudów waleczności, siekąc wszystkich napotkanych po drodze nieprzyjaciół i zachęcając swych rycerzy do boju.
Niewierni zabili rzeczywiście wielu wielu muzułmańskich wojowników i dowódców, zdołali rozdzielić wojska osmańskie na dwie części i wejść między nie. Otoczyli oni sułtana, a Władysław rzucił się galopem ku niemu aby go zabić. W tej samej jednak chwili kiedy Władysław znajdował się zaledwie o kilka kroków od sułtana, na nieszczęście dla niewiernych pewien stary i doświadczony w walkach janczar odciął głowę koniowi króla Władysława, powalił go na ziemię i jednym zamachem szabli uciął głowę królowi.
Zginęli bohaterską śmiercią również: zastępca króla polskiego Władysława III – Paweł Wojnicki z Sienna, Marcin i Stanisław Rożnowscy – synowie znanego polskiego rycerza Zawiszy Czarnego, Deresław Włostowski – bohater spod Grunwaldu oraz wielu innych znanych rycerzy. Turcy Osmańscy pijani swoim sukcesem nadziali głowę zabitego Władysława III i machając nią poczęli atakować ponownie, wchodząc klinem w szyk bojowy armii sojuszniczej.
Huniady usiłował odeprzeć napór nieprzyjaciela. Nie dając jednak temu rady i widząc, że nie wygra bitwy, celem uratowania armii od całkowitego zniszczenia, dał rozkaz odwrotu. Obwarowani na tyłach swojej armii husyci (Czesi i Słowacy) z hetmanem Czajką na czele zostali otoczeni przez przeciwnika i zginęli bohaterską śmiercią do ostatniego żołnierza. Na placu boju zostało około 10 tysięcy poległych żołnierzy armii sprzymierzonej i ponad 20 tysięcy Turków Osmańskich. Próba przegnania najeźdźców z kontynentu europejskiego nie powiodła się. Bułgaria jeszcze przez wiele wieków pozostawała pod jarzmem Turcji Osmańskiej. Walki wyzwoleńcze, zaczęte wspólnymi siłami w XV wieku i wielowiekowe walki ludu bułgarskiego przeciwko ciemiężycielowi, zostały zakończone w 1878 roku w wyniku zwycięskiej wojny Rosji z Turcją. Wyzwolenie Bułgarii przynieśli Rosjanie. Bułgarzy po dziś dzień czczą pamięć żołnierzy z przyjacielskich krajów, którzy polegli w boju o wolność narodu bułgarskiego. Dobitnym tego świadectwem jest Park-Muzeum Braterstwa Broni – 1444 w Warnie. Jeszcze w 1924 roku społeczeństwo Warny wybudowało w centrum pola bitwy obok dwóch mogił trackich, park i skromny pomnik. W 1935 roku w jednej z mogił wybudowana mauzoleum Władysława III Jagiellończyka zwanego Władysławem Warneńczykiem. W czasie prac wykopaliskowych został przypadkowo odkryty grobowiec wodza trackiego z IV wieku przed naszą erą z oryginalnym sklepieniem. Grobowiec został okradziony jeszcze w czasach starożytnych.