Wielkie Tyrnowo
Położone w bujnie porośniętym masywie górskim Starej Płaniny, Wielkie Tyrnowo, niegdysiejsza stolica Bułgarii, odzwierciedla tysiące lat historii. Dzisiaj, zamieszkiwane przez ponad 74 tysiące osób, doskonale prosperujące i pełne życia miasto wyraźnie odbija się na tle starożytnych czasów. W średniowiecznej stolicy Bułgarii historii doświadczyć można na każdym kroku.
Domy nagromadzone jeden na drugim na wzgórzach miasta charakteryzują się nadzwyczajną architekturą. Pośród wąskich, brukowanych uliczek zobaczysz baszty, autentyczne domy, oryginalne rękodzieła i doświadczysz oszałamiających widoków na rzekę Jantrę. Miasto sprawia wrażenie aktywnego, krzątającego się i żywego.
Zaraz za miastem trafisz w sam środek cichej, nietkniętej przyrody. Zobaczysz monastyry i niewielkie wsie z domami przypominającymi fortece… W rzeczy samej, region Wielkiego Tyrnowa łączy w sobie wszystko, czego mógłbyś zapragnąć do wakacyjnego odpoczynku.
Niezależnie od tego, czy w Wielkim Tyrnowie jesteś po raz pierwszy czy to już któraś wizyta w ulubionym miejscu, nigdy nie będziesz niezadowolony, zaś wyjeżdżając zawsze będziesz miał poczucie, że tu wciąż zostało coś do zobaczenia.
Przewodnik kulturowy
Niemal niemożliwe jest, by zebrać razem wszystkie punkty, które w Wielkim Tyrnowie koniecznie trzeba zobaczyć. Gdzie nie spojrzeć, tam czekają ciekawe obiekty i miejsca, do których warto byłoby się udać. Poniżej subiektywny wybór tych najbardziej godnych uwagi:
Ci, którzy interesują się przede wszystkim dawną historią miasta i chcą wiedzieć więcej na temat średniowiecznej Bułgarii, powinni koniecznie wybrać się na ufortyfikowane wzgórze Carewec. Położoną we wschodniej części Wielkiego Tyrnowa, fortecę z trzech stron oblewają wody Jantry. Po drugiej stronie znajduje się wzgórze Trapezica, a pomiędzy nimi – malownicza dzielnica Asena z kościołami św. Dymitra, Apostołów Piotra i Pawła, św. Jerzego i Wniebowzięcia NMP.
Katedra Narodzenia Bogurodzicy jest największym kościołem w mieście i – wraz z Muzeum Bułgarskiego Odrodzenia – z pewnością zasługuje na umieszczenie jej na naszej liście miejsc, które trzeba zobaczyć.
Ulica Gurko jest jedną z najbardziej romantycznych dróg w mieście z architekturą okresu odrodzenia. Wzdłuż niej zobaczysz piękny dom Sarafkina, kościół św. Kontsantyna i Heleny oraz – nie mniej interesujące – widoki na Jantrę.
W głównej części zobaczysz Dom z Małpką! Dzielnica Warosza stanowi popularną część starego miasta z tradycyjnymi sklepami z rękodziełami, gdzie obejrzeć możesz przykłady zastosowania dawnych umiejętności oraz galerie sztuki. Z najwyższej części tego miejsca rozciąga się wspaniała panorama Wielkiego Tyrnowa.
W mieście, za Galerią Miejską, rozpoczyna się malownicza trasa, z której podziwiać można najwspanialsze widoki.
Będąc tu, nie przegap niesamowitego widowiska „światło i dźwięk”, Carewgrad Tyrnowo.
To prawdziwie niezapomniany obraz wzgórza Carewec i Zamku. Już pierwsze dźwięki wzruszają, a z czasem – kiedy przedstawienie nabiera rozpędu – rytm rośnie, wypełniając się kolejno wprowadzanymi tematami. To moment, który symbolizuje inwazję licznych wrogów na kraj w opresji. W chwili, kiedy słyszysz drewniany flet, możesz wyobrazić sobie skryte marzenia ludzi – marzenia o wolności.
Widowisko to jest prawdziwą ucztą, a zarazem świętem Tyrnowa i jego mieszkańców. Spektakularne iluminacje! Najlepszym miejscem, z którego można oglądać pokaz, jest plac Cara Ivana Asena II, naprzeciwko fortecy Carewec.
Zakupy
Coraz liczniejsze, od małych po supermarkety, sklepy tworzą swego rodzaju zakupowe centrum Tyrnowa. Główną aleją handlową centrum miasta jest ulica Vasila Levskiego i Nezavisimosti. Przy ulicy Nezavisimost, nowoczesne europejskie centrum handlowe jest popularne dzięki różnego rodzaju sklepom, oferującymi szeroki asortyment produktów. Znajdują się tam także przyjemne kawiarnie.
Fantastyczne owoce i warzywa znaleźć można na rynku na rogu Nikola Gabrovski i Bułgarii. Jeżeli pójdziesz na tyły rynku, wszystko, co zazwyczaj potrzebne, znajdziesz w supermarkecie CBA. Inny supermarket – Magro – znajduje się przy ulicy Vasila Levskiego. Bazar Bitaka – skryty za parkiem Drujba – jest jednym z tych fascynujących miejsc, gdzie znaleźć można i wszystko, i nic.
Z myślą o turystach najwięcej sklepów powstało na starym mieście, gdzie zobaczysz pełno sklepów z pamiątkami i galerii obrazów. Przemierzając te wąskie uliczki, nie przegap Samowodskiej czarsziji, gdzie nabyć można rękodzieła.
Spacerując wokół
Jedną z najprzyjemniejszych cech Wielkiego Tyrnowa jest to, że możesz dojść wszędzie. W zasadzie bez problemu dotrzeć możesz do każdego punktu w mieście, a przejście od jednego końca do drugiego zajmie Ci około 30 minut.
Jeżeli wolisz, wokół pełno jest taksówek. Są tanie, a przy tym każdy pojazd powinien być wyposażony w taksometr, żebyś mógł kontrolować opłatę. Zanim wsiądziesz, spójrz na stawki – cennik przyklejony jest na przedniej i/lub bocznych szybach.
Monastyry
Z około 18 monastyrami w okolicy, nieprędko zabraknie Ci miejsc do zwiedzenia. Osiem z nich znajduje się w odległości nie większej niż 10 kilometrów od miasta, do czterech zaś prowadzą ścieżki spacerowe.
Preobrażenski Monastyr – około 7 kilometrów od Wielkiego Tyrnowa; monastyr zbudowany jest poniżej stromych skał, nad rzeką Jantra. W XIV wieku było to kwitnące miejsce, jednak zniszczone zostało podczas panowania otomańskiego, po czym odbudowane w XIX stuleciu. To znaczący pomnik architektury bułgarskiego odrodzenia.
W obrębie monastyru znajdują się cztery cerkwie:
- Cerkiew Przeobrażenia Pańskiego z ikonami ogromnej wartości artystycznej. Dwie z nich są szczególnie godne odnotowania – Sąd Ostateczny, malowidło zajmujące całą wschodnią ścianę oraz Koło Życia po zewnętrznej stronie południowej ściany. Drewniane rzeźby mistrzów z Triawny są wprost cudowne.
- Cerkiew Zwiastowania zbudowana została przez mistrza Koliu Ficzeto i ozdobiona ikonami Stanisława Dospewskiego.
- Cerkiew św. Andrzeja jest niewielka, jednakże ozdobiona zachwycającymi ikonami dzieła Papy Vitana, przedstawiciela szkoły sztuki z Triawny.
- Cerkiew św. Łazarza z 1891 roku.
Na dziedzińcu monastyru w wielkiej dzwonnicy znajduje się zegar. Największy dzwon na wieży to dar cara Rosji Aleksandra II w uznaniu zasług monastyru, który wykorzystywany był jako rosyjski szpital wojskowy podczas rosyjsko-tureckiej wojny.
- Monastyr św. Trójcy (Sveta Troitsa) jest jednym z najstarszych monastyrów w regionie Wielkiego Tyrnowa. Znajdziesz go na prawym brzegu Jantry. Monastyr, który zbudowany miał zostać w 1070 roku, łączony jest z postacią mnicha Eutymiusza, założyciela szkoły piśmienniczej, zwaną dzisiaj tyrnowską. To właśnie w tej szkole utrwalono reguły bułgarskiego języka. Chcąc zwiedzić monastyr św. Trójcy, powinieneś wybrać się pieszo wzdłuż Jantry. Droga od miasta do monastyru zajmie około dwóch godzin.
- Monastyr Kilifarewski pw. Narodzenia Bogurodzicy położony jest około 17 kilometrów na południe od Wielkiego Tyrnowa. Datowane na 1348 rok, solidne kamienne mury otaczają budowlę, która była zarazem centrum średniowiecznej teologii oraz ośrodkiem nauki i literatury. Za czasów panowania otomańskiego, monastyr został spalony. Ostatnia renowacja odbyła się około 1830 roku, kiedy dobudowano mieszkalną część klasztoru oraz cerkiew św. Dymitra. Nie przegap drewnianych rzeźb.